classquest promo image

Lesbrief

Duur van de klassenquest : 45 minuten
Doelgroep : Geschikt voor leerlingen tussen 7 en 12 jaar.

In deze klassenquest gaat de klas samen op missie om Isobel te helpen. Er is iets vreemds gebeurd in 'Cyber Hero Legends' (de game die bestaat binnen HackShield), maar Isobel weet nog niet precies wat er aan de hand is. Samen met de klas gaat ze op onderzoek uit om het mysterie op te lossen.

Tijdens de quest houdt Isobel contact met de klas via de E-dex: een interactief apparaat waarmee ze vragen stelt en de kinderen scherp houdt tijdens het spel.

Terwijl de kinderen de game spelen, ontdekken ze stap voor stap dat de speler met wie ze contact hebben mogelijk geen goede bedoelingen heeft. Ze leren patronen herkennen die kunnen wijzen op online grooming.

Lesdoelen

De leerlingen:

  1. herkennen signalen van online grooming en weten wanneer ze alert moeten zijn
  2. weten dat ze altijd mogen stoppen met online contact, vooral als het niet goed voelt
  3. weten waar ze hulp kunnen vragen
  4. begrijpen dat online gamen leuk én soms risicovol kan zijn
  5. oefenen met veilig online communiceren

SLO

Digitale geletterdheid

Kerndoel 24B Digitale technologie, jezelf en de ander

Doelzin: De leerling verkent hoe digitale technologie, digitale media en de samenleving elkaar wederzijds beïnvloeden. Het gaat hierbij om:

  1. online communiceren en handelen op respectvolle en verantwoorde wijze;
  2. reflecteren op de invloed van digitale technologie en digitale media op eigen denken, eigen gedrag en de interactie met anderen;
  3. rekening houden met eigen fysieke en mentale gezondheid in relatie tot het gebruik van digitale technologie en digitale media;

Benodigdheden

  1. Digibord/interactief bord. Maak alvast een leerkrachtenaccount hier aan.
  2. Wil je een quest vooraf bekijken? Klik aan het begin op ‘oefenen’. Dit kost ongeveer een half uur.
  3. Werkblad - Isobels Prikbord (bijlage 6)

Woordenlijst

  1. Groomen: dat iemand op internet doet alsof hij/zij aardig of vriendelijk is, maar eigenlijk slechte bedoelingen heeft. Dit doet hij/zij door verschillende manupulatie strategieën. Die persoon probeert bijvoorbeeld het vertrouwen van een kind te winnen om persoonlijke informatie te krijgen of iemand dingen te laten doen die niet veilig zijn.
  2. E-Dex: is een speciaal apparaat dat alleen in HackShield bestaat en waarmee Isobel, de COPS-detective, tijdens de missie berichten naar de klas stuurt.
  3. Esporters: zijn mensen die heel goed zijn in videogames en wedstrijden spelen tegen andere spelers of teams. Net als bij voetbal of tennis kunnen ze trainen, toernooien spelen en soms zelfs prijzen winnen.
  4. AFK: “Away From Keyboard”. Dat is Engels voor: even weg van je computer of game.
  5. Clan leader: is de leider van een groep spelers in een game. Die persoon helpt het team samenwerken, maakt plannen en zorgt dat iedereen goed samen speelt.
  6. Loot: spullen of beloning die je krijgt in een game

De les

Introductie - 10 min

Vertel de leerlingen dat er online iets is gebeurd tijdens een game en dat zij Isobel, de COPS-detective, gaan helpen met het onderzoek. Vertel nog niet dat het onderwerp online grooming is. Dit ontdekken de leerlingen pas aan het einde van de Klassenquest. Zorg er dan voor dat er ruimte is voor een open en veilig klassengesprek over het onderwerp.

Begin de les vanuit de belevingswereld van de leerlingen. Bespreek samen wat zij weten over online gamen en sociale platforms. Vraag bijvoorbeeld:

  1. Welke games of platforms gebruiken jullie?
  2. Praten jullie weleens met onbekenden online?
  3. Wat maken jullie online mee?
  4. Wat vinden jullie leuk of juist minder leuk aan online contact?

Je kunt de antwoorden verzamelen in een woordenweb.

Kern - 30 min

Start de quest op het digibord en vertel de leerlingen dat jullie samen aan de game gaan beginnen. Bespreek vooraf de afspraken die passen bij jouw klas wanneer jullie klassikaal een spel spelen op het digibord. Je kunt er bijvoorbeeld voor kiezen om leerlingen om de beurt stukken tekst hardop te laten voorlezen.

Tijdens de Klassenquest stelt Isobel verschillende vragen om het gesprek over gamen en online grooming op een laagdrempelige manier op gang te brengen.

Tijdens de missie voeren de leerlingen twee korte energizers uit en lossen zij vier puzzels op.

Energizer 1

De leerlingen doen een korte energizer. Zij strekken hun armen en vingers tien keer zo hoog mogelijk en balanceren vervolgens vijf keer op elk been. Het personage vertelt dat deze oefeningen door e-sporters worden gebruikt als voorbereiding op een wedstrijd. De energizer helpt leerlingen om even te bewegen en hun aandacht te richten op de les.

Puzzel 1 – Deur opladen (Bijlage 1)

Bij deze puzzel moeten de leerlingen de speler helpen om de deur op te laden. Dit doen ze door een puzzel op te lossen waarbij ze de draadjes kloppend moeten maken. De leerlingen kunnen de speler helpen door aanwijzingen te geven over welke kant de tegels moeten draaien.

Puzzel 2 – Gebroken tegels (Bijlage 2)

Wanneer de speler een stap vooruit zet, verdwijnen de gaten uit beeld. De leerlingen moeten onthouden waar de veilige route loopt en de speler begeleiden door aanwijzingen te geven zoals: “naar boven”, “rechtdoor” of “naar beneden”. Wanneer de speler weer naar het begin gaat, worden de gaten weer zichtbaar. Als de speler valt kan de speler het nog een keer proberen.

Puzzel 3 – Gebroken tegels 2 (Bijlage 3)

Deze puzzel werkt hetzelfde als puzzel 2, maar is moeilijker.

Energizer 2 – Posesspel (Bijlage 4)

De leerlingen gaan staan en doen de poses na zodra deze in het vak verschijnen.

Deze opdracht vormt een symbolische verwijzing naar wat er tijdens online grooming kan gebeuren. Kinderen worden soms gevraagd om tijdens videobellen dingen te doen voor de camera die iemand anders niet mag zien, maar wordt uiteindelijk stiekem gefilmd. Bespreek dit onderwerp op een veilige en passende manier met de klas.

Puzzel 4 – Simon Says (Bijlage 5)

De knoppen bij de robot lichten op in verschillende kleuren en in een bepaalde volgorde. De leerlingen moeten de volgorde goed onthouden en vervolgens dezelfde kleuren in dezelfde volgorde indrukken door op de juiste gekleurde knoppen te springen. Als dit lukt, gaat de deur open.

Afsluiting - 10 min

De leerlingen sluiten de les af met een eindpuzzel. Hierbij helpen zij Isobel om alle informatie uit de missie te ordenen. Tijdens de missie heeft Isobel verschillende aantekeningen gemaakt, die de leerlingen sorteren op laag risico, twijfel of hoog risico.

Iedere leerling krijgt hiervoor een werkblad mee (bijlage 6: Isobels prikbord). Aan het einde van de les mogen de leerlingen het werkblad mee naar huis nemen om er samen met hun ouders of verzorgers over verder te praten.

Het doel hiervan is om een open gesprek tussen ouders en kinderen over online veiligheid te stimuleren. Daarnaast helpt het ouders om meer inzicht te krijgen in de online leefwereld van hun kind en maakt het het voor kinderen makkelijker om over hun online ervaringen te praten.

Tips

  1. Om een levendig gevoel toe te voegen, kun je leerlingen om de beurt de tekst laten lezen, waardoor de ervaring nog boeiender wordt.
  2. Als je de voorkeur geeft aan een stille quest, kun je het geluid uitschakelen. Navigeer naar het optiemenu van het spel waar je de muziek uit kan zetten.

Verdieping

Extra informatie over groomen voor leerkrachten

Bij grooming wordt vaak meteen gedacht aan seksueel grooming, maar grooming kan ook andere vormen aannemen, zoals:

  1. Financiële grooming. Denk aan: iemand lokt foto's of video's uit, dreigt daarna met het verspreiden en vraagt geld of cadeaubonnen
  2. Ideologische grooming (radicalisering). Denk aan: niemand begrijpt jou behalve wij, die groep mensen is slecht, de waarheid wordt verborgen en nihilistische wereldbeeld
  3. Sociale grooming. Denk aan: “Als je erbij wilt horen moet je dit.", meedoen aan gevaarlijke challenges, pestgedrag normaliseren en haat of vernedering “grappig”maken

Patronen van online grooming:

  1. iemand wil geheimen bewaren
  2. iemand vraagt om persoonlijke informatie
  3. iemand vraagt om privé te chatten of videobellen iemand geeft veel complimenten/cadeautjes
  4. iemand laat je schuldig voelen iemand probeert je los te maken van ouders/vrienden
  5. gesprekken voelen ongemakkelijk maar je durft niet te stoppen.

Veilig gamen toolkit voor ouders: https://nl.joinhackshield.com/documents/Toolkitveiliggamen.pdf

Rechtzaak tegen een groomer – Schooltv: https://schooltv.nl/video-item/rechtszaak-tegen-een-groomer-hij-verleidde-jonge-meisjes-op-internet

Filmpje over internettrollen: https://www.mediawijsheid.nl/video/hoe-werken-internettrollen-isdatechtzo-nl/

Bijlage

Bijlage 1 – Deur opladen

Antwoord:

Bijlage 2 – Gebroken tegels

Antwoord:

Bijlage 3 – Gebroken tegels 2

Antwoord:

Bijlage 4: Poses spel

Bijlage 5: Simon says

Antwoord: rood – geel – rood – blauw - groen

Bijlage 6: Werkblad - Isobels prikbord

Help Isobel de informatie die jullie hebben opgedaan tijdens de missie te sorteren.

Om klassenquests te spelen heb je een leerkracht account nodig

Heb je al een leerkracht account?